Diyabet ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlemi (TEMD 2024 Kılavuzu)

2. Tarama ve Takip İlkeleri

Tarama: Risk faktörü taşıyanlarda (obezite, aile öyküsü vb.) veya 35 yaş üstü her bireyde düzenli tarama yapılmalıdır.

Takip: Evde glukoz takibi, hastanın tedaviye uyumunu ve hipoglisemi riskini belirlemek için kritiktir. HbA1c ölçümü ise 3 aylık ortalamayı gösterir.

3. Tedavi Yaklaşımları ve İlaçlar

Glisemik Hedefler: Genellikle HbA1c hedefi $<\%7$ olarak belirlense de, yaşlı veya ek hastalığı olan bireylerde bu hedef bireyselleştirilir.

İlaçlar ve İnsülin: Metformin ilk basamak tercihtir. Yeni nesil SGLT-2 inhibitörleri ve GLP-1 reseptör agonistleri, kalp ve böbrek koruyucu etkileriyle ön plandadır. Tip-1 diyabette ise ömür boyu fizyolojik insülin replasmanı esastır.

4. Akut Komplikasyonlar

Ketoasidoz: Mutlak insülin eksikliğinde görülen, asidoz ve keton cisimciklerinin artışıyla seyreden acil bir tablodur.

Hipoglisemi: Kan şekerinin $<70 \text{ mg/dL}$ olmasıdır. "15-15 kuralı" (15 gr karbonhidrat alıp 15 dk beklemek) ile müdahale edilir.

5. Kronik Komplikasyonlar (Organ Hasarları)

Diyabetin uzun vadede damar ve sinir yapısını bozmasıyla oluşur:

Retinopati: Göz dibi hasarı ve görme kaybı riski.

Nefropati: Böbrek fonksiyon kaybı ve albüminüri.

Nöropati: Genelde ayaklarda yanma ve his kaybı.

Kardiyovasküler: Koroner arter hastalığı, hipertansiyon ve dislipidemi (kolesterol yüksekliği) yönetimi hayati önem taşır.